← Барлық жарияланымдар

Астигматизм дегеніміз не?

Астигматизм дегеніміз не?

Астигматизм: рефракция бұзылысына заманауи көзқарас

Астигматизм — көздің жарық сәулелерін сындыратын беттерінің, негізінен қасаң қабықтың және сирек жағдайда көз бұршағының сфералық пішінінің бұзылуынан туындайтын көру жүйесінің оптикалық ақауы.

Бұл жағдай бір-біріне перпендикуляр орналасқан екі негізгі меридианның жарықты әртүрлі дәрежеде сындыруымен сипатталады. Олардың сындыру күштерінің айырмашылығы астигматизмнің айқындылық дәрежесін анықтайды.

Астигматизмнің дәрежелері

Астигматизмнің келесі дәрежелері ажыратылады:

  • Жеңіл дәрежесі: 3 диоптрияға дейін
  • Орташа дәрежесі: 3–6 диоптрия
  • Жоғары дәрежесі: 6 диоптриядан жоғары

Патофизиологиялық механизмдері

Астигматизм кезінде көздің жарық сәулелерін сындыратын беттері сфералық емес, эллипсоидты пішінде болғандықтан, кескіннің тор қабыққа дұрыс фокусталуы бұзылады.

Нәтижесінде жарық сәулелері әртүрлі меридиандарда әрқалай сынып, заттардың бейнесі анық емес немесе бұрмаланып көрінеді.

Клиникалық асқынулары

Астигматизм көбінесе келесі рефракция бұзылыстарымен қатар кездеседі:

  1. Миопия — миопиялық астигматизм
  2. Гиперметропия — гиперметропиялық астигматизм

Негізгі асқынуларына мыналар жатады:

  • Амблиопия («жалқау көз» синдромы)
  • Страбизм (қылилық)

Этиологиялық факторлар

Біріншілік факторлар:

  • Генетикалық бейімділік
  • Туа біткен даму аномалиялары

Екіншілік факторлар:

  1. Қасаң қабық пен көз бұршағының аурулары
  2. Жарақаттық зақымданулар
  3. Операциядан кейінгі өзгерістер
  4. Эндокриндік бұзылыстар (әсіресе қант диабеті)

Клиникалық белгілері

Негізгі белгілер:

  1. Көру айқындығының төмендеуі
  2. Заттардың контурларының бұрмаланып көрінуі
  3. Астенопиялық белгілер:
    • Көздің тез шаршауы
    • Бас ауруы (цефалгиялық синдром)
    • Бас айналу
  4. Анығырақ көру үшін көзді сығырайту

Қосымша белгілер:

  • Кеңістікте бағдарлаудың бұзылуы
  • Конъюнктиваның қызаруы
  • Көзден жас ағу
  • Жарыққа жоғары сезімталдық (жарықтан қорқу)

Астигматизмнің жіктелуі

Даму механизмі бойынша

1. Аралас астигматизм

  • Миопиялық және гиперметропиялық рефракцияның қатар кездесуі

2. Күрделі астигматизм

  • Бір типтегі, бірақ дәрежелері әртүрлі рефракцияның болуы

3. Қарапайым астигматизм

  • Эмметропияның (қалыпты рефракция) аметропиямен (рефракция бұзылысы) қатар кездесуі

Пайда болу себебі бойынша

  • Туа біткен астигматизм
  • Жүре пайда болған астигматизм

Диагностикалық алгоритм

Астигматизмді анықтау үшін келесі зерттеу әдістері қолданылады:

  1. Анамнез жинау — пациенттің шағымдарын және ауру тарихын зерттеу
  2. Визометрия — көру өткірлігін анықтау
  3. Авторефрактометрия — көздің рефракциясын автоматты түрде өлшеу
  4. Биомикроскопия — көз құрылымдарын арнайы микроскоп арқылы зерттеу
  5. Офтальмоскопия — көз түбін тексеру

Емдеу және көруді түзету әдістері

Консервативті әдістер

1. Көзілдірік арқылы түзету

Астигматизмді түзетуге арналған арнайы көзілдірік линзаларын қолдану.

2. Жанаспалы линзалар арқылы түзету:

  • Газ өткізгіш жанаспалы линзалар
  • Жұмсақ торикалық жанаспалы линзалар

Хирургиялық әдістер

  • Рефракциялық хирургия (балалар жасындағы пациенттер үшін белгілі бір шектеулер бар)

Алдын алу шаралары

Негізгі ұсынымдар

  1. Офтальмологқа жүйелі түрде қаралу
  2. Көру жүктемесін оңтайландыру
  3. Жұмыс орнын жеткілікті деңгейде жарықтандыру

Көзге арналған жаттығулар

  • Жиі жыпылықтау
  • Көзді әртүрлі бағытта айналдыру
  • Аккомодацияны жаттықтыру

Ерекше ұсынымдар

  • Көру қабілетінде өзгерістер байқалған жағдайда маманға уақтылы қаралу
  • Көздің жағдайын тұрақты түрде бақылау
  • Көру жүктемесінің дұрыс режимін сақтау

Астигматизмді ерте анықтау және уақтылы түзету асқынулардың алдын алу, көру қабілетін сақтау және пациенттердің өмір сүру сапасын жақсарту үшін өте маңызды.

Материал ақпараттық сипатта берілген және дәрігер кеңесін алмастырмайды. Диагностика мен ем алу үшін маманға жүгініңіз.
a href="blog/" class="article-back">← Блогқа оралу